Mức đóng BHXH tự nguyện – Công thức, bảng tính và phương thức đóng

Bảo hiểm xã hội tự nguyện là hình thức tham gia dành cho người lao động không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, bao gồm lao động tự do, tiểu thương và nông dân. Việc nắm rõ mức đóng BHXH tự nguyện giúp người tham gia chủ động lựa chọn phương án phù hợp với khả năng tài chính, từ đó tích lũy đủ thời gian đóng để hưởng lương hưu khi về già.

1. Công thức tính mức đóng BHXH tự nguyện

Theo Luật BHXH 2014 và Nghị định 134/2015/NĐ-CP, công thức tính phí đóng BHXH tự nguyện hàng tháng được áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Người tham gia tự chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng, không phụ thuộc vào bảng lương hay hợp đồng lao động.

Công thức cụ thể: Mức đóng hàng tháng = 22% x Mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn. Mức thu nhập tháng phải nằm trong khoảng từ mức chuẩn hộ nghèo nông thôn (1.500.000 đồng/tháng) đến tối đa 20 lần mức lương cơ sở. Với lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức thu nhập tối đa là 46.800.000 đồng/tháng.

Toàn bộ 22% được chuyển vào quỹ hưu trí và tử tuất. Người tham gia BHXH tự nguyện tự chi trả toàn bộ khoản đóng, nhưng bù lại được linh hoạt lựa chọn mức thu nhập phù hợp túi tiền.

Điều kiện tham gia

Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đều có thể đăng ký. Người tham gia đăng ký tại cơ quan BHXH quận/huyện nơi cư trú hoặc qua đại lý thu BHXH xã/phường. Hồ sơ cần chuẩn bị gồm: tờ khai tham gia BHXH tự nguyện (Mẫu TK1-TS), bản sao CMND/CCCD và sổ BHXH (nếu đã có từ trước).

2. Bảng mức đóng BHXH tự nguyện theo thu nhập

Dưới đây là bảng tính BHXH tự nguyện đóng bao nhiêu theo từng mức thu nhập tự chọn, giúp người tham gia hình dung rõ số tiền cần chuẩn bị. Bảng được tính dựa trên tỷ lệ 22% áp dụng từ năm 2024 theo quy định hiện hành.

Mức thu nhập tháng tự chọn	Mức đóng/tháng (22%)	Mức đóng/quý	Mức đóng/năm
1.500.000 đ (tối thiểu)	330.000 đ	990.000 đ	3.960.000 đ
2.000.000 đ	440.000 đ	1.320.000 đ	5.280.000 đ
3.000.000 đ	660.000 đ	1.980.000 đ	7.920.000 đ
5.000.000 đ	1.100.000 đ	3.300.000 đ	13.200.000 đ
10.000.000 đ	2.200.000 đ	6.600.000 đ	26.400.000 đ
20.000.000 đ	4.400.000 đ	13.200.000 đ	52.800.000 đ
46.800.000 đ (tối đa)	10.296.000 đ	30.888.000 đ	123.552.000 đ

Người tham gia có thể thay đổi mức thu nhập tự chọn theo từng giai đoạn. Nếu ban đầu chọn mức thấp rồi sau này thu nhập khá hơn, hoàn toàn có thể điều chỉnh lên mức cao hơn để tăng lương hưu trong tương lai. Nếu bạn quan tâm đến lĩnh vực bảo hiểm và muốn tìm cơ hội phát triển sự nghiệp, hãy tham khảo các 7Mb66 Xóc Đĩa bảo hiểm đang Mp66 Win trên CareerLink.

3. Phương thức đóng BHXH tự nguyện

Nghị định 134/2015/NĐ-CP quy định người tham gia BHXH tự nguyện được linh hoạt lựa chọn phương thức đóng phù hợp với điều kiện kinh tế cá nhân. Đây là điểm khác biệt lớn so với BHXH bắt buộc khi người lao động phải đóng đều đặn hàng tháng qua doanh nghiệp.

Nếu chưa rõ BHXH tự nguyện khác gì bắt buộc về quyền lợi, tham khảo bài BHXH tự nguyện là gì trên CareerLink.

Cụ thể, có năm phương thức đóng được chấp nhận:

– Đóng hàng tháng: phù hợp với người có thu nhập ổn định đều đặn, số tiền đóng bằng đúng 22% mức thu nhập đã chọn.

– Đóng 3 tháng một lần (theo quý): người tham gia nộp gộp một lần cho cả quý, thuận tiện nếu thu nhập theo mùa vụ.

– Đóng 6 tháng một lần: giảm số lần đi nộp, phù hợp với người ở xa cơ quan BHXH hoặc bận rộn công việc.

– Đóng 12 tháng một lần: nộp trọn một năm, thường được tiểu thương và nông dân lựa chọn khi có nguồn tiền tích lũy.

– Đóng một lần cho nhiều năm còn thiếu: dành cho người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH, được phép đóng gộp số năm còn thiếu (tối đa bằng khoảng thời gian thiếu) để hưởng lương hưu ngay.

Khi chọn đóng theo quý, 6 tháng hoặc 12 tháng, người tham gia đóng vào tháng đầu tiên của kỳ đóng. Nếu quá hạn không đóng, cơ quan BHXH sẽ tạm dừng ghi nhận quá trình tham gia cho đến khi người đóng tiếp tục nộp tiền.

Theo thống kê của BHXH Việt Nam, số người tham gia BHXH tự nguyện đã tăng đáng kể trong những năm gần đây, cho thấy nhận thức về an sinh xã hội của người lao động tự do ngày càng được nâng cao.

4. Hỗ trợ từ nhà nước khi đóng BHXH tự nguyện

Theo Nghị định 134/2015/NĐ-CP, Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng cho người tham gia BHXH tự nguyện thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng khác nhằm khuyến khích tham gia hệ thống an sinh xã hội.

Mức hỗ trợ cụ thể tính trên mức đóng hàng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo nông thôn:

– Hộ nghèo: được Nhà nước hỗ trợ 30% mức đóng, tương đương khoảng 99.000 đồng/tháng (tính trên mức thu nhập tối thiểu 1.500.000 đồng).

– Hộ cận nghèo: được hỗ trợ 25% mức đóng, tương đương khoảng 82.500 đồng/tháng.

– Các đối tượng khác: được hỗ trợ 10% mức đóng, tương đương khoảng 33.000 đồng/tháng.

Một số địa phương như TP.HCM và Hà Nội còn có chính sách hỗ trợ thêm từ ngân sách tỉnh/thành phố. Người dân nên liên hệ cơ quan BHXH quận/huyện để biết chính xác mức hỗ trợ tại nơi mình sinh sống.

5. So sánh mức đóng BHXH tự nguyện và BHXH bắt buộc

Sự khác biệt giữa mức đóng bảo hiểm tự nguyện và BHXH bắt buộc nằm ở cả tỷ lệ đóng lẫn quyền lợi. Với BHXH bắt buộc, người lao động đóng 8% tiền lương, doanh nghiệp đóng thêm 14% vào quỹ hưu trí-tử tuất cùng các quỹ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động — tổng khoảng 32% lương, người lao động chỉ chịu 10,5%.

BHXH tự nguyện chỉ có quỹ hưu trí và tử tuất, người tham gia tự chịu toàn bộ 22% và không được hưởng chế độ ốm đau, thai sản. Tuy nhiên, quyền lợi hưu trí tương đương nếu đủ điều kiện về thời gian đóng. Điểm thuận lợi nằm ở sự linh hoạt: tự chọn mức thu nhập, phương thức đóng và có thể tạm dừng rồi tiếp tục bất cứ lúc nào.

6. Câu hỏi thường gặp

1. BHXH tự nguyện đóng tối thiểu bao nhiêu tiền mỗi tháng?

Mức đóng tối thiểu hiện nay là 330.000 đồng/tháng, tương ứng 22% của mức thu nhập tối thiểu 1.500.000 đồng (bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn). Nếu thuộc diện hộ nghèo, bạn được Nhà nước hỗ trợ thêm 30% nên chỉ phải đóng khoảng 231.000 đồng/tháng.

2. Có thể đóng BHXH tự nguyện một lần cho nhiều năm không?

Có. Người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH được phép đóng một lần cho số năm còn thiếu theo quy định tại Nghị định 134/2015/NĐ-CP. Mức đóng được tính trên mức thu nhập tự chọn tại thời điểm đóng, nhân với số tháng còn thiếu.

3. Đang đóng BHXH tự nguyện có thể chuyển sang BHXH bắt buộc không?

Hoàn toàn được. Khi bạn ký hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên với doanh nghiệp, bạn sẽ chuyển sang đóng BHXH bắt buộc. Thời gian đóng BHXH tự nguyện trước đó được cộng dồn vào tổng thời gian đóng để tính lương hưu sau này.

Mức đóng BHXH tự nguyện được tính bằng 22% mức thu nhập do người tham gia tự lựa chọn, dao động từ 330.000 đồng đến hơn 10 triệu đồng mỗi tháng tùy mức thu nhập. Với sự linh hoạt trong phương thức đóng và hỗ trợ từ Nhà nước cho đối tượng khó khăn, BHXH tự nguyện là giải pháp an sinh thiết thực cho lao động tự do. Hãy bắt đầu tham gia sớm để tích lũy đủ thời gian đóng, tạo nền tảng cho cuộc sống hưu trí ổn định về sau.

Minh An

Nội dung trong bài mang tính tham khảo. Quy định có thể thay đổi — vui lòng kiểm tra tại cơ quan BHXH địa phương.