{"id":14003,"date":"2026-03-12T09:00:52","date_gmt":"2026-03-12T02:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/mb668s.com\/cam-nang-7mb66-xoc-dia\/?p=14003"},"modified":"2026-05-28T12:18:00","modified_gmt":"2026-05-28T05:18:00","slug":"nganh-kiem-toan-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mb668s.com\/cam-nang-7mb66-xoc-dia\/tu-van-nghe-nghiep\/nganh-kiem-toan-la-gi","title":{"rendered":"Ng\u00e0nh Ki\u1ec3m To\u00e1n L\u00e0 G\u00ec? Ra Tr\u01b0\u1eddng L\u00e0m Vi\u1ec7c G\u00ec, \u1ede \u0110\u00e2u?"},"content":{"rendered":"
Nhi\u1ec1u b\u1ea1n tr\u1ebb khi ch\u1ecdn ng\u00e0nh t\u00e0i ch\u00ednh th\u01b0\u1eddng nh\u1ea7m l\u1eabn gi\u1eefa k\u1ebf to\u00e1n v\u00e0 ki\u1ec3m to\u00e1n. Th\u1ef1c t\u1ebf, ng\u00e0nh ki\u1ec3m to\u00e1n l\u00e0 g\u00ec<\/strong> \u2014 \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi quan tr\u1ecdng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m r\u00f5 tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng nghi\u1ec7p. Ki\u1ec3m to\u00e1n (Auditing) kh\u00f4ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 “l\u00e0m s\u1ed5 s\u00e1ch”, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c chuy\u00ean bi\u1ec7t, \u0111\u1ed9c l\u1eadp, \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00ednh \u2014 doanh nghi\u1ec7p.<\/p>\n T\u1ed5ng quan ng\u00e0nh Ki\u1ec3m to\u00e1n<\/strong><\/p>\n \u2013 Ki\u1ec3m to\u00e1n (Auditing) l\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng xem x\u00e9t, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u00ednh trung th\u1ef1c v\u00e0 h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a th\u00f4ng tin t\u00e0i ch\u00ednh.<\/p>\n \u2013 Kh\u00e1c v\u1edbi k\u1ebf to\u00e1n: k\u1ebf to\u00e1n ghi nh\u1eadn v\u00e0 l\u1eadp b\u00e1o c\u00e1o t\u00e0i ch\u00ednh; ki\u1ec3m to\u00e1n x\u00e1c minh v\u00e0 \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00f3.<\/p>\n \u2013 Ki\u1ec3m to\u00e1n vi\u00ean (Auditor) c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Big 4 (Deloitte, PwC, EY, KPMG), c\u00f4ng ty ki\u1ec3m to\u00e1n v\u1eeba nh\u1ecf, doanh nghi\u1ec7p, ho\u1eb7c Ki\u1ec3m to\u00e1n Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n \u2013 Ch\u1ee9ng ch\u1ec9 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p ph\u1ed5 bi\u1ebfn: CPA Vi\u1ec7t Nam, ACCA (Anh), CIA (ki\u1ec3m to\u00e1n n\u1ed9i b\u1ed9 qu\u1ed1c t\u1ebf).<\/p>\n \u2013 Khung ph\u00e1p l\u00fd: Lu\u1eadt Ki\u1ec3m to\u00e1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp s\u1ed1 67\/2011\/QH12 v\u00e0 c\u00e1c ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng d\u1eabn li\u00ean quan.<\/p>\n<\/div>\n Ki\u1ec3m to\u00e1n (Auditing) l\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng thu th\u1eadp v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 c\u00e1c th\u00f4ng tin t\u00e0i ch\u00ednh \u2014 k\u1ebf to\u00e1n c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c, nh\u1eb1m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u00f9 h\u1ee3p gi\u1eefa th\u00f4ng tin \u0111\u00f3 v\u1edbi c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp, t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u00e1o c\u00e1o k\u1ebft qu\u1ea3 cho c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan. N\u00f3i \u0111\u01a1n gi\u1ea3n h\u01a1n: ki\u1ec3m to\u00e1n vi\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi “ki\u1ec3m tra l\u1ea1i” c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a k\u1ebf to\u00e1n \u2014 v\u00e0 r\u1ed9ng h\u01a1n n\u1eefa l\u00e0 ki\u1ec3m tra to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ed1ng ki\u1ec3m so\u00e1t n\u1ed9i b\u1ed9, tu\u00e2n th\u1ee7 ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c.<\/p>\n \u0110i\u1ec3m m\u1ea5u ch\u1ed1t ph\u00e2n bi\u1ec7t hai ng\u00e0nh l\u00e0 t\u00ednh \u0111\u1ed9c l\u1eadp. K\u1ebf to\u00e1n (Accounting) thu\u1ed9c b\u1ed9 ph\u1eadn n\u1ed9i b\u1ed9 doanh nghi\u1ec7p, c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 ghi nh\u1eadn nghi\u1ec7p v\u1ee5 kinh t\u1ebf, l\u1eadp b\u00e1o c\u00e1o t\u00e0i ch\u00ednh. Ki\u1ec3m to\u00e1n l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng \u1edf v\u1ecb tr\u00ed b\u00ean ngo\u00e0i ho\u1eb7c \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1edbi b\u1ed9 ph\u1eadn k\u1ebf to\u00e1n, th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00e1nh gi\u00e1 kh\u00e1ch quan v\u1ec1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng th\u00f4ng tin t\u00e0i ch\u00ednh m\u00e0 k\u1ebf to\u00e1n cung c\u1ea5p.<\/p>\n Theo Lu\u1eadt Ki\u1ec3m to\u00e1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp s\u1ed1 67\/2011\/QH12, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ki\u1ec3m to\u00e1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi c\u00e1c ki\u1ec3m to\u00e1n vi\u00ean h\u00e0nh ngh\u1ec1 c\u00f3 ch\u1ee9ng ch\u1ec9 h\u00e0nh ngh\u1ec1 ki\u1ec3m to\u00e1n, trong khu\u00f4n kh\u1ed5 c\u00e1c c\u00f4ng ty ki\u1ec3m to\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ed9 T\u00e0i ch\u00ednh c\u1ea5p ph\u00e9p. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y ngh\u1ec1 ki\u1ec3m to\u00e1n c\u00f3 t\u00ednh ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u chuy\u00ean m\u00f4n kh\u1eaft khe h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi nh\u1eadn th\u1ee9c ph\u1ed5 th\u00f4ng.<\/p>\n \u2013 Ki\u1ec3m to\u00e1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp (External Audit):<\/strong> Do c\u00f4ng ty ki\u1ec3m to\u00e1n b\u00ean ngo\u00e0i th\u1ef1c hi\u1ec7n, ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ed5 \u0111\u00f4ng, nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0, ng\u00e2n h\u00e0ng, c\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n \u2013 Ki\u1ec3m to\u00e1n n\u1ed9i b\u1ed9 (Internal Audit):<\/strong> Do b\u1ed9 ph\u1eadn ki\u1ec3m to\u00e1n n\u1ed9i b\u1ed9 trong doanh nghi\u1ec7p th\u1ef1c hi\u1ec7n, ph\u1ee5c v\u1ee5 ban qu\u1ea3n tr\u1ecb v\u00e0 h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n tr\u1ecb.<\/p>\n \u2013 Ki\u1ec3m to\u00e1n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc:<\/strong> Do Ki\u1ec3m to\u00e1n Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam th\u1ef1c hi\u1ec7n, ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00e2n s\u00e1ch, t\u00e0i s\u1ea3n nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n \u2013 Ki\u1ec3m to\u00e1n thu\u1ebf:<\/strong> Do c\u01a1 quan thu\u1ebf th\u1ef1c hi\u1ec7n ho\u1eb7c ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ee5c \u0111\u00edch tu\u00e2n th\u1ee7 ngh\u0129a v\u1ee5 thu\u1ebf c\u1ee7a doanh nghi\u1ec7p.<\/p>\n “Ki\u1ec3m to\u00e1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u00ecm l\u1ed7i hay quy k\u1ebft tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. \u0110\u00f3 l\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh cung c\u1ea5p s\u1ef1 x\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u1ec3 c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1ef1a tr\u00ean th\u00f4ng tin \u0111\u00e1ng tin c\u1eady.” \u2014 Vi\u1ec7n Ki\u1ec3m to\u00e1n N\u1ed9i b\u1ed9 Qu\u1ed1c t\u1ebf (IIA)<\/p>\n<\/blockquote>\n Ng\u00e0nh ki\u1ec3m to\u00e1n t\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam thu\u1ed9c nh\u00f3m ng\u00e0nh K\u1ebf to\u00e1n \u2014 Ki\u1ec3m to\u00e1n, m\u00e3 ng\u00e0nh 7340301. Sinh vi\u00ean th\u01b0\u1eddng h\u1ecdc chung c\u00e1c m\u00f4n n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1edbi ng\u00e0nh k\u1ebf to\u00e1n trong 2 n\u0103m \u0111\u1ea7u, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean s\u00e2u v\u00e0o ki\u1ec3m to\u00e1n t\u1eeb n\u0103m 3. N\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 ng\u00e0nh k\u1ebf to\u00e1n \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh, b\u00e0i vi\u1ebft ng\u00e0nh k\u1ebf to\u00e1n l\u00e0 g\u00ec ra tr\u01b0\u1eddng l\u00e0m g\u00ec<\/a> <\/em><\/strong>s\u1ebd l\u00e0 t\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o h\u1eefu \u00edch.<\/p>\n Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u00e0o t\u1ea1o ki\u1ec3m to\u00e1n b\u1eadc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng g\u1ed3m hai kh\u1ed1i ki\u1ebfn th\u1ee9c l\u1edbn. Kh\u1ed1i n\u1ec1n t\u1ea3ng bao g\u1ed3m Kinh t\u1ebf vi m\u00f4, Kinh t\u1ebf v\u0129 m\u00f4, Lu\u1eadt Kinh t\u1ebf, Th\u1ed1ng k\u00ea \u1ee9ng d\u1ee5ng, T\u00e0i ch\u00ednh doanh nghi\u1ec7p \u2014 nh\u1eefng m\u00f4n gi\u00fap sinh vi\u00ean hi\u1ec3u b\u1ed1i c\u1ea3nh ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a doanh nghi\u1ec7p. Kh\u1ed1i chuy\u00ean ng\u00e0nh \u0111i s\u00e2u v\u00e0o Nguy\u00ean l\u00fd K\u1ebf to\u00e1n, K\u1ebf to\u00e1n t\u00e0i ch\u00ednh, Ki\u1ec3m to\u00e1n c\u0103n b\u1ea3n, Ki\u1ec3m to\u00e1n t\u00e0i ch\u00ednh, Ki\u1ec3m to\u00e1n n\u1ed9i b\u1ed9, H\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin k\u1ebf to\u00e1n v\u00e0 Chu\u1ea9n m\u1ef1c k\u1ebf to\u00e1n \u2014 ki\u1ec3m to\u00e1n qu\u1ed1c t\u1ebf (IFRS\/ISA).<\/p>\n C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f3 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ki\u1ec3m to\u00e1n uy t\u00edn t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam g\u1ed3m: \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Kinh t\u1ebf Qu\u1ed1c d\u00e2n (NEU), \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Kinh t\u1ebf TP.HCM (UEH), H\u1ecdc vi\u1ec7n T\u00e0i ch\u00ednh, Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc T\u00e0i ch\u00ednh \u2014 Marketing (UFM), \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng (FTU). M\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng c\u00f2n li\u00ean k\u1ebft ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u1edbi ACCA (Association of Chartered Certified Accountants) \u2014 t\u1ed5 ch\u1ee9c k\u1ebf to\u00e1n ki\u1ec3m to\u00e1n chuy\u00ean nghi\u1ec7p qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Anh.<\/p>\n \u2013 T\u01b0 duy ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 ph\u1ea3n bi\u1ec7n:<\/strong> Ki\u1ec3m to\u00e1n vi\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00ednh h\u1ee3p l\u00fd c\u1ee7a s\u1ed1 li\u1ec7u, kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p.<\/p>\n \u2013 Hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 chu\u1ea9n m\u1ef1c k\u1ebf to\u00e1n v\u00e0 ki\u1ec3m to\u00e1n:<\/strong> Bao g\u1ed3m VAS (Chu\u1ea9n m\u1ef1c K\u1ebf to\u00e1n Vi\u1ec7t Nam), IFRS, ISA (Chu\u1ea9n m\u1ef1c Ki\u1ec3m to\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1ebf).<\/p>\n \u2013 K\u1ef9 n\u0103ng giao ti\u1ebfp v\u00e0 vi\u1ebft b\u00e1o c\u00e1o:<\/strong> B\u00e1o c\u00e1o ki\u1ec3m to\u00e1n ph\u1ea3i r\u00f5 r\u00e0ng, ch\u00ednh x\u00e1c, thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan.<\/p>\n
<\/figure>\n1. Ng\u00e0nh ki\u1ec3m to\u00e1n l\u00e0 g\u00ec? Ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi k\u1ebf to\u00e1n<\/h2>\n
C\u00e1c lo\u1ea1i h\u00ecnh ki\u1ec3m to\u00e1n ch\u00ednh<\/h3>\n
\n
2. H\u1ecdc ng\u00e0nh ki\u1ec3m to\u00e1n, sinh vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u1eefng g\u00ec?<\/h2>\n
K\u1ef9 n\u0103ng c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a ki\u1ec3m to\u00e1n vi\u00ean<\/h3>\n